مقالات

آشنایی با نقاشی مینیاتوری

نقاشی مینیاتوری

نقاشی مینیاتوری با سبک بسیار خاص و جزئیات بسیارش یکی از انواع نقاشی‌های اصیل ایرانی به شمار می‌رود. این نقاشی که با سبک خاصی اجرا می‌شود از قدمتی طولانی برخوردار است و ظرافت و روح نوازی آن باعث شده تا در ایران و جهان از شهرت بالایی برخوردار باشد. امروزه خرید نقاشی مینیاتوری در میان افراد هنردوست رواج یافته است؛ زیرا این آثار نه‌تنها زیبا هستند؛ بلکه ارزش هنری نیز دارند. بسیاری از افراد تنها با نام نقاشی مینیاتور آشنا هستند؛ اما در واقع نمی‌دانند که این نقاشی چیست و چه اصولی دارد. در مقاله امروز به نقاشی مینیاتور و ویژگی‌های آن خواهیم پرداخت تا  بیشتر با این هنر باارزش آشنا شوید.

نقاشی مینیاتوری چیست؟

نقاشی مینیاتوری به ‌نوعی نقاشی گفته می‌شود که هنرمند با استفاده از سبک مینیاتور آن را به تصویر می‌کشد. در کشیدن این نقاشی هنرمند سعی می‌کند از عناصر طبیعی استفاده کند و در واقع بازتابی از طبیعت را در اثر خود جلوه‌گر سازد. جدای از طبیعت، هنرمند سعی می‌کند محیط اطراف خود را  با بیان هنری و ظریف در نقاشی به تصویر در آورد.

هرچند منبع الهام نگارگران، طبیعت است؛ اما نقاشی مینیاتوری با نقاشی واقع‌گرا یا رئالیستی تفاوت دارد. برخلاف نقاشی رئالیستی که همچون عکسی است که با دوربین ثبت شده، هنرمند در نقاشی مینیاتوری به شکل مستقیم و عین به عین به کشیدن آنچه می‌بیند، نمی‌پردازد و در واقع در هنر مینیاتور برای بازتاب طبیعت، نقاش از ظرافت و پیچیدگی‌های بیشتری استفاده می‌کند و از نمادها و مفاهیم انتزاعی بهره می‌گیرد.

رعایت اصل پرسپکتیو نیز یکی دیگر از تفاوت‌های نقاشی مینیاتور با نقاشی واقعگرا است و در واقع عدم رعایت پرسپکتیو در نقاشی مینیاتور یکی از ویژگی‌های بارز آن است. هنرمند در نقاشی پرسپکتیو از قوانین آن تخطی می‌کند و به‌گونه‌ای نقاشی را به تصویر می‌کشد که به طور مثال اندازه یک اسب با یک کوه یکسان باشد.

تاریخچه مینیاتور در ایران

تاریخچه نقاشی مینیاتوری در ایران به دوره پیش از اسلام برمی‌گردد و اوج آن مربوط به دوره عباسیان است. در این دوره آثار مینیاتوری بسیاری توسط هنرمندان خلق شد که متأسفانه در طی حملات مغول از بین رفت. در دوره ایلخانان برای زنده نگه داشتن این هنر اقدامات زیادی انجام شد که می‌توان به تأسیس ربع رشیدی در تبریز اشاره کرد.

پس از ورود اسلام به ایران به دلیل سخت‌گیری‌های حاکمان بر هنر و ازآنجایی‌که نقاشی از انسان و پرتره‌نگاری جایز نبود هنرمندان به سراغ نگارگری از طبیعت رفتند و این مسئله باعث رشد روزافزون نقاشی مینیاتور شد. با گذر زمان و کاهش محدودیت‌ها هنر تصویرسازی در کتاب‌ها رواج پیدا کرد و هنرمندان با تکنیک مینیاتور آثار مهمی را در کتاب‌ها خلق کردند.

واژه مینیاتور به چه معنایی است؟

کلمه مینیاتور از واژه لاتین minimum natrural مشتق شده است و به معنی طبیعت کوچک است. در واقع این کلمه از دوره قاجار و پس از تأثیرپذیری زبان فارسی از فرانسوی وارد فرهنگ زبانی ایران شد و به‌مرور در میان مردم عادی متداول گشت.

معنای مینیاتور در زبان فارسی

در زبان فارسی مینیاتور به دو دسته از آثار اطلاق می‌شود:

  • در معنای اول مینیاتور به معنای سبک نگارگری است که عناصر طبیعی را به شکل ظریف و انتزاعی در کنار هم به تصویر می‌کشد و نکته مهم این است که اصول پرسپکتیو در آن رعایت نمی‌شود.
  • در معنای دوم مینیاتور به یک اثر و تابلوی نقاشی گفته می‌شود که در کشیدن آن از سبک مینیاتور و نگارگریاستفاده شده است.

به‌صورت کلی هم به سبک نقاشی نگارگری، هم به اثر نگارگری، مینیاتور گفته می‌شود. امروزه فرهنگستان زبان و ادب فارسی پیشنهاد کرده است که به‌جای واژه مینیاتور از واژه نگارگری استفاده شود تا این اشتباهات پیش نیاید.

تفاوت مینیاتور و نگارگری

اگرچه بسیاری از افراد مینیاتور و نگارگری را یکی می‌دانند؛ اما این دو هنر با یکدیگر متفاوت هستند و تفاوت‌های ظریفی با یکدیگر دارند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مینیاتور سبکی هنری است که می‌تواند در انواع هنرهای تجسمی استفاده شود؛ به طور مثال یک گلدان با طراحی ظریف و یا جواهرات بیزانس نیز مینیاتور نامیده می‌شوند.
  • واژه نگارگری کاربرد محدودتری دارد و فقط به نقاشی‌های ایرانی و شرقی گفته می‌شود که در آنها ویژگی‌های یکسانی دیده می‌شود.

استفاده از هنر مینیاتور در زمان معاصر

 هنر مینیاتور تا زمان معاصر زنده مانده است و بسیاری از هنرمندان چیره‌دست امروزه از این هنر در عرصه‌های مختلف استفاده می‌کنند:

هنر مینیاتور در تابلوهای نقاشی

نقاشی مینیاتوری یکی از آثار نقاشی است که امروزه توسط نقاشان بسیاری همچنان خلق می‌شود. نقاشان معاصر در زنده نگه داشتن نقاشی مینیاتوری تمام تلاش خود را کرده‌اند و حتی این هنر را به ثبت جهانی رسانده‌اند. امروز بسیاری از افراد به خرید تابلو نقاشی روی آورده‌اند تا این هنر ارزشمند را در خانه‌های خود داشته باشند.

هنر مینیاتور در صنایع دستی

تنوع تولید صنایع دستی باعث شده تا مینیاتور وارد این حوزه نیز بشود و خرید صنایع دستی به شکل مینیاتوری در شهرهای مختلف طرفداران بسیاری داشته باشد.

هنر مینیاتور کاربردی

امروزه از هنر مینیاتور در صنعت پوشاک و مدل لباس نیز استفاده می‌شود و طراحی لباس‌هایی با نقوش نگارگری ایرانی بسیار رواج یافته است تا افراد این هنر زیبا را نه‌تنها در خانه‌های خود بلکه بر روی پوشاک خود نیز داشته باشند

کلام پایانی

نقاشی مینیاتوری در واقع به‌نوعی نگارگری گفته می‌شود که به سبک مینیاتوری کشیده شده است. نقاشی مینیاتوری ایرانی از قدمت زیادی برخوردار است و ارزش هنری آن بسیار بالاست به‌طوری‌که خرید نقاشی مینیاتوری باید با اطلاعات کاملی انجام شود تا فرد یک اثر بااصالت و باارزش را خریداری کند. هنر نقاشی مینیاتوری به دوره پیش از ظهور اسلام برمی‌گردد و از قدمت بالایی برخوردار است؛ هرچند امروزه هنرمندان بسیاری به نقاشی مینیاتوری پرداخته‌اند تا این هنر همچنان زنده بماند. خرید تابلوی نقاشی مینیاتوری می‌تواند در هنگام خرید لوازم دکوراتیو منزل یک انتخاب مناسب برای افراد باشد تا جلوه‌ای خاص به چیدمان خانه ببخشد.

گالری جریان مطالعه مقالات زیر را به شما پیشنهاد می دهد:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *