مقالات

آشنایی با هنر مینا کاری

مینا کاری

امروزه خرید صنایع دستی ایرانی در میان افراد رواج بسیار یافته است؛ زیرا این لوازم در کنار خرید سایر لوازم دکوری ترکیب جذابی را بر روی میز و یا کنسول خانه می‌سازند. هنر مینا کاری را با ظروف دکوراتیو آبی رنگ می‌شناسند و همه افراد با شنیدن نام هنر میناکاری به یاد استان اصفهان می‌افتند. این ظروف بسیار زیبا که رنگ آبی خصیصه اصلی آنها است انواع مختلفی دارند که در مقاله امروز با آنها آشنا می‌شوید.

هنر میناکاری چیست؟

لغت مینا به معنی آسمان آبی است و شاید به همین دلیل است که نام این هنر میناکاری نامیده شده است. میناکاری در واقع به قطعه‌ای سفالی یا فلزی به شکل ظرف گفته می‌شود که روی آن لعاب می‌خورد و نقاشی اسلیمی بر رویش کشیده و بعد پخته می‌شود. جنس لعاب ظروف میناکاری ترکیبی از مواد معدنی و عالی مانند آهن، اکسید مس، و کبالت است که نقش مهمی در ایجاد جلا و زیبایی و استحکام ظروف میناکاری دارند.

هنر میناکاری چیزی در حدود ۵۰۰۰ سال پیشینه دارد و خاستگاه این هنر ایران باستان است. این هنر بیشتر بر روی ظروف مسی انجام می‌شود؛ هرچند می‌توان آن را بر روی ظروف طلا و نقره نیز پیاده کرد.

انواع مینا کاری

هنر میناکاری انواع مختلفی دارد و این مسئله باعث تنوع بالا در این ظروف می‌شود. انواع میناکاری به شرح زیر است:

مینای برجسته

در روش مینای برجسته نقوش و خطوط موردنظر بر روی شیء فلزی قلم زنی می‌شوند؛ اما شکل قلم زنی ظروف مینایی با ظروف قلم زنی شده معمولی متفاوت است. در هنر قلم زنی استاد مسگر اطراف طرح‌ها را گودتر و تیزتر ایجاد می‌کند درصورتی‌که در ظروف برجسته میناکاری به دلیل اینکه باید لعاب بر روی ظرف قرار گیرد برجستگی‌های روی ظرف حالتی مایل دارند تا رنگ لعاب به‌خوبی روی ظرف بنشیند.

مینای برجسته به شکل دو پیوسته نیز درست می‌شود که کاسه بشقاب‌های بزرگ از نمونه‌های آن هستند. این ظروف دارای سطح خارجی برجسته و داخلی صاف هستند. در واقع کاسه دارای دو پوشش است که باید توسط استاد مسگر با لحیم نقره بر روی هم قرار گیرند و لحیم شوند.

مینای حجره‌ بندی

در این روش با استفاده از مفتول‌های فلزی که روی سطح کار لحیم می‌شوند طرح و نقش موردنظر پیاده می‌شود و سپس فاصله بین سیم‌ها به‌وسیله رنگ مینایی پر می‌گردد. برای اینکه مفتول‌ها سیاه نشوند سطح کار را با یک لعاب مینایی بی‌رنگ پوشش داده و در انتها ظرف میناکاری شده را در کوره قرار می‌دهند و پس از مرحله کوره، مفتول‌ها پولیش داده می‌شود. این روش میناکاری امروزه بیشتر در کشورهای هند، چین و روسیه استفاده می‌گردد.

مینای نقاشی

در این روش میناکاری ابتدا زمینه یا ورقه مس را به شکل دلخواه و موردنظر در می‌آورند. پس از مراحل مختلفی مانند تاب‌دادن، ظرف را دوغاب می‌دهند و بعد ظرف مسی را یک‌بار لعاب می‌دهند. پس از این مراحل و آماده‌شدن لعاب، آن را نقاشی می‌کنند و دوباره تحت حرارت قرار می‌دهند.

مینای مرصع

در این روش دانه‌هایی همانند یاقوت و با رنگ‌های مختلف بر روی ظرف میناکاری با کمک کمی رنگ لعاب و آب چسبانده می‌شود. بخش‌هایی از ظرف را که می‌خواهند دانه‌های یاقوتی رنگ را بچسبانند لعاب نمی‌دهند تا دانه بتواند بهتر در آن نقطه قرار گیرد. امروزه کمتر از این هنر استفاده می‌شود؛ اما در گذشته از این روش برای تزیین روی غلاف شمشیر، سرویس چای‌خوری و… استفاده می‌شده است.

مینای پنجره‌ای (مشبک، دو رو شفاف)

این روش از قدیمی‌ترین شیوه‌های میناکاری است که بر روی فلز نقره و طلای مرغوب به کار می‌رود و به طور معمول در ساخت گوشواره و آویز‌های ارزشمند کاربرد داشته است. این میناکاری به شکل دو رو و شفاف دیده می‌شود به شکلی که نور از هر دو طرف آن کاملاً عبور می‌کند و به همین دلیل نام آن را پنجره‌ای گذاشته‌اند.

مینای شکری

در این روش میناکاری، اسکلت ساخته شده از مس را با لعاب رنگی پوشش می‌دهند؛ هرچند که امروزه مس را با لعاب سفید می‌پوشانند. طرز تهیه مینای شکری همانند مینای پنجره‌ای است با این تفاوت که پس از تثبیت لعاب رنگی در کوره، با مداد سفید بر روی آن طراحی می‌شود.

نکات بسیار مهم در هنگام خرید مینای اصفهان

در هنگام خرید مینای اصفهان باید به نکات زیر توجه داشته باشید تا ظرفی باکیفیت بالا و هنرمندانه را خریداری کنید:

  • لعاب مینا باید فاقد هرگونه بریدگی، ترک‌خوردگی، پوسته‌پوسته شدن، حباب و یا زبری باشد.
  • سطح مینا باید به طور کامل درخشنده باشد؛ زیرا این شفافیت و صیقلی بودن نشان‌دهنده رنگ مرغوب و پخت مناسب ظرف در کوره است.
  • نقوش استفاده شده در ظرف میناکاری شده باید اصالت ایرانی داشته باشند.
  • سطح اتکای ظرف باید صاف و یکدست باشد.
  • ضخامت رنگ در نقاشی و تزیین میناکاری باید به شکل یکنواخت باشد.
  • زیرساخت مینا باید یکنواخت و یکپارچه باشد و هیچ‌گونه بخش زائد و اضافی در آن دیده نشود.
  • غلظت لعاب مینا باید در تمام سطح ظرف یکسان و یکنواخت باشد.
  • پشت ظرف میناکاری شده باید از لعاب مرغوب و بدون زدگی کار شده باشد.

کلام پایانی

خرید ظروف مینا کاری شده امروزه به دلیل زیبایی بسیار آنها در میان مردم رواج یافته است. با خرید ظروف میناکاری و همچنین خرید لوازم دکوراتیو دیگر همچون خرید ظروف سفالی، خرید مجسمه دکوری و… شما می‌توانید فضای زیبایی را بر روی میز جلو مبلی، کنسول و بوفه خانه خود ایجاد کنید. میناکاری انواع مختلفی دارد که در هنگام خرید باید به این مسئله توجه نمایید. همچنین ازآنجایی‌که قیمت ظروف میناکاری بالا است باید در هنگام خرید نکات مهمی را در نظر داشته باشید تا یک ظرف میناکاری باکیفیت را خریداری کنید.

جریان گالری مطالعه مقالات زیر را به شما پیشنهاد می دهد :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *