مقالات

آشنایی با صنایع دستی استان‌های ایران

آشنایی با صنایع دستی استان‌ها

آشنایی با صنایع دستی استان‌ها برای افرادی اهمیت دارد که می‌خواهند برای خرید برخی از صنایع دستی بسیار معروف ایرانی اقدام کنند. بیشتر از 370 نوع صنایع دستی در کشورمان ایران وجود دارد. در واقع ایران جزو ۸ کشور اول تولیدکننده صنایع دستی در جهان است؛ هر چند هنوز در بحث صادرات قدرتمند عمل نکرده است. شاید بتوان گفت همه استان‌های کشور دارای صنایع دستی مخصوص خود هستند؛ اما برخی از شهرها به دلیل صنایع دستی خاص خود بیشتر شناخته شده‌اند. در این مقاله به شکل خلاصه به آشنایی با صنایع دستی مهم‌ترین استان‌های ایران خواهیم پرداخت.

صنایع دستی گیلان و مازندران 

صنایع دستی استان گیلان و مازندران از جمله محصولاتی هستند که زیبایی خاصی دارند و رنگ و بویی از فرهنگ و طبیعت این دو استان را در خود منعکس می‌کنند. بیشتر افراد زمانی که به شمال کشور سفر می‌کنند خرید ظروف سفالی و وسیله‌های حصیری را در اولویت خریدهای خود قرار می‌دهند؛ زیرا این وسیله‌ها نه‌تنها عناصر کاربردی هستند بلکه می‌توانند نقش مهمی در زیباتر کردن دکوراسیون خانه و آشپزخانه ایفا کنند.

انواع صنایع دستی گیلان و مازندران به شرح زیر هستند:

  • حصیربافی
  • سفالگری
  • گلیم بافی
  • جاجیم بافی
  • چموش دوزی
  • رشتی دوزی
  • چادر شب بافی

صنایع دستی استان خراسان

خراسان یکی از بزرگ‌ترین استان‌های کشور ایران است که دارای صنایع دستی بسیار متفاوت و زیبایی می‌باشد. خرید قالی خراسان و خرید نمدمالی این استان معمولاً در سبد سوغات افراد قرار دارد.
آثار صنایع دستی استان خراسان به شرح زیر است:

  • قالی ‌بافی
  • سفالگری
  • نمدمالی
  • شعربافی
  • فیروزه تراشی
  • سنگ تراشی و قلم زنی
  • پوستین دوزی

صنایع دستی استان آذربایجان شرقی

استان آذربایجان شرقی یکی از استان‌هایی است که تنوع بالایی از صنایع دستی را تولید می‌کند. افرادی که به طور معمول می‌خواهند برای خرید صنایع دستی آذربایجان شرقی اقدام کنند خرید سوزن دوزی، خرید فرش و انواع حجاری را در برنامه خود قرار می‌دهند.
انواع صنایع دستی استان آذربایجان شرقی موارد زیر را شامل می شود:

  • قالی ‌بافی
  • پارچه بافی
  • رودوزی و بافتنی
  • سوزن دوزی
  • آثار چرمی
  • آثار حجاری

صنایع دستی استان آذربایجان غربی

اگر سری به شهرهای استان آذربایجان غربی بزنید در این شهرها نیز می‌توانید هنر قالی ‌بافی و گلیم بافی را در صدر آثار صنایع دستی این منطقه بیابید. از جمله صنایع دستی این استان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • قالی ‌بافی
  • گلیم بافی
  • ریزه کاری چوب و منبت کاری
  • رنگ رزی و چاپ‌های سنتی
  • رودوزی

صنایع دستی استان قم 

قم نیز از جمله استان‌هایی است که دارای صنایع دستی بسیار زیبا و خاصی می‌باشد. صنایع دستی در این استان از پیشینه و قدمت دیرینه برخوردارند؛ زیرا به دلیل بافت کویری این استان و عدم امکان فعالیت‌هایی همچون دامداری و کشاورزی، مردم برای امرارمعاش تولید صنایع دستی را به‌عنوان روشی برای کسب درآمد انتخاب کرده‌اند.

از جمله صنایع دستی استان قم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • قالی دستباف
  • خر مهره
  • معرق کاری
  • کاشی‌کاری
  • خراطی چوب
  • منبت کاری
  • تولید منسوجات سنتی
  • مرواربافی
  • گیوه بافی
  • سفالگری
  • مهر و تسبیح

صنایع دستی استان یزد

استان یزد یکی از مقاصد اصلی گردشگران داخلی و خارجی محسوب می‌شود که به دلیل بافت تاریخی خود و از طرفی طبیعت خاصش افراد بسیاری را برای بازدید به‌سوی خود می‌کشاند. این استان به صنایع دستی خود نیز معروف است. خرید ترمه در میان مسافرانی که به این استان سفر می‌کنند بسیار رایج است. از جمله صنایع دستی یزد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • فرش و قالی دستباف
  • ترمه
  • زیلو
  • دارایی بافی
  • قلم‌زنی
  • کاشی
  • گیوه بافی سفال و سرامیک
  • شعر بافی و شمد یزدی
  • پارچه‌های زری
  • خوراکی‌های خوشمزه نظیر باقلوا، قطاب، نقل، نام برنجی

صنایع دستی استان اصفهان

اصفهان را نصف جهان نیز می‌نامند و یکی از استان‌هایی است که هر ساله گردشگران بسیاری برای دیدن زیبایی‌های این استان روانه آنجا می‌شوند. تولید صنایع دستی در این استان قدمت بالایی دارد. آثار صنایع دستی این استان به دلیل ظرافت کار هنرمندانه‌ای که بر روی آنها صورت گرفته ارزش بالایی دارند و خرید صنایع دستی اصفهان همچون خرید خاتم کاری و خرید میناکاری در میان بسیاری از افراد پرطرف‌دار است.

آثار صنایع دستی این استان به شرح زیر هستند:

  • آثار مسگری
  • قلم زنی
  • میناکاری
  • خاتم کاری
  • پارچه‌های قلمکار
  • ترمه اصفهان
  • فیروزه کوبی
  • نقره و ملیله کاری
  • قلمدان سازی
  • قالی‌بافی
  • نگارگری اصفهان
  • معرق کاری
  • منبت کاری

صنایع دستی استان کردستان

کردستان یکی از استان‌های غربی ایران است که در روستاها و شهرهای این استان افراد به تولید صنایع دستی خاصی می‌پردازند. در واقع تولید صنایع دستی راهی برای مردم این استان بوده تا هم امرارمعاش کنند و هم وسیله‌های موردنیاز خود را تأمین نمایند. لباس کردی یکی از اصلی‌ترین صنایع دستی این استان است و از دیگر آثار صنایع دستی این استان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کلاش بافی
  • شال‌بافی
  • موج بافی
  • گلیم بافی
  • قالی کردستان
  • نمد مالی
  • جاجیم بافی
  • گیوه چاروق

صنایع دستی استان کرمانشاه

صنایع دستی استان کرمانشاه رابطه نزدیکی با شغل دامپروری که از شغل‌های رایج در این استان بوده، دارد و انواع چرم سازی، نمد مالی، گلیم و جاجیم بافی از جمله صنایع دستی این استان هستند که با شغل دامداری این افراد ارتباط نزدیکی داشته‌اند. از دیگر صنایع دستی استان کرمانشاه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • گیوه بافی
  • نمد مالی
  • قالی بافی
  • ارغوان بافی
  • موج بافی
  • پرده بافی
  • قلمزنی
  • چپغبافی

صنایع دستی استان فارس

صنایع دستی استان فارس از قدمت بالایی برخوردارند و اصالت هنر و طبع لطیف مردم این استان و به‌خصوص عشایر را نشان می‌دهند. از جمله صنایع دستی استان فارس که طرف‌داران بسیار بالایی دارد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • گبه بافی
  • جاجیم بافی
  • قالی بافی
  • نمد مالی
  • شیشه‌گری
  • منبت کاری
  • نقره کاری
  • خاتم کاری
  • سفالگری

صنایع دستی استان خوزستان

استان خوزستان دارای صنایع دستی مختلفی است که هر کدام قدمت بسیار طولانی دارند. مواد اولیه صنایع دستی استان خوزستان به طور معمول در همین استان تأمین می‌شود و رنگ و بویی از فرهنگ و هویت مردم این منطقه را بازتاب می‌دهد. از جمله صنایع دستی مردم این منطقه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کپوبافی
  • گلیم افشار خوزستان
  • قالی‌بافی
  • گیوه بافی
  • احرامی بافی
  • حصیر بافی
  • خراطی
  • عبا بافی

صنایع دستی استان هرمزگان

در استان هرمزگان صنایع دستی بومی جایگاه خاصی در فرهنگ و سنت مردم این منطقه دارند. بیشتر تولیدات آشنایی با صنایع دستی هرمزگان توسط زنان این منطقه تولید می‌شود. خرید حصیربافی و گلابتون دوزی در بین مسافران بسیار رواج دارد و از دیگر آثار این منطقه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • خوس دوزی
  • بادله دوزی
  • سوزن دوزی
  • خرسک بافی
  • چادر شب بافی
  • چنته بافی
  • قالی بافی

صنایع دستی استان سیستان و بلوچستان

استان سیستان و بلوچستان دارای اصیل‌ترین و قدیمی‌ترین صنایع دستی ایران و جهان است که یکی از برجسته‌ترین آنها سفال «کلپورگان» محسوب می‌شود. این سفال قدمت ۷۰۰۰ ساله دارد و قدمت آن باعث شده است تا روستای کلپورگان در سال 1396 به‌عنوان اولین روستای صنایع دستی جهان ثبت جهانی شود. صنایع دستی سیستان و بلوچستان تنوع بالایی دارند و از جمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • خامه دوزی یا خمک دوزی
  • سوزن دوزی بلوچ
  • حصیر بافی
  • گلیم بافی
  • قالی بافی
  • سفال کلپورگان
  • سکه دوزی بلوچ
  • قیچک سیستان
  • چادر بافی
  • خراطی
    این‌ها تنها بخشی از صنایع دستی این استان هستند که توسط مردم بومی این منطقه و با استفاده از مواد طبیعی به تولید می‌رسند.

کلام پایانی

آشنایی با صنایع دستی ایران از اهمیت خاصی برخوردار است؛ زیرا هر منطقه از ایران دارای صنایع دستی خاصی است که برای تهیه آنها باید با آنها آشنا بود. خرید صنایع دستی یکی از جذابیت‌های هر سفر است و به همین دلیل آشنایی با آثار هر منطقه می‌تواند کمک کند تا انتخاب بهتری داشته باشید. خرید صنایع دستی می‌تواند شامل خرید آثار بسیار نفیس و قیمتی همچون خرید فرش دستباف یا خرید گبه و قالی باشد و یا به خرید صنایع دستی کوچک‌تری همچون سفال، گیوه، خاتم کاری و… محدود شود. هرچه باشد صنایع دستی همچون بخش کوچکی از ایران است که به‌عنوان یک یادگاری به خانه‌ها برده می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *